ท้องเสียดื่มสปอนเซอร์ได้ไหม? รู้จักความต่างของ ORS และเครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อ

หลายคนคงเคยมีอาการท้องเสียหลังรับประทานอาหารไม่สะอาด ระหว่างเดินทาง หรือหลังลองเมนูใหม่ๆ แล้วสิ่งแรกที่นึกถึงคือการหาอะไรสักอย่างมาดื่มเพื่อให้ร่างกายรู้สึกสดชื่นขึ้น

เมื่อเดินเข้าไปในร้านสะดวกซื้อ หลายคนจึงหยิบเครื่องดื่มเกลือแร่ที่คุ้นเคยอย่าง สปอนเซอร์ และเกิดคำถามว่า “ท้องเสียกินสปอนเซอร์ ได้ไหม” หรือบางคนก็เข้าใจว่า สปอนเซอร์แก้ท้องเสียได้ เพราะต่างก็เป็นเครื่องดื่มเกลือแร่เหมือนกัน

แต่ความจริงแล้ว แม้จะเรียกว่าเกลือแร่เหมือนกัน แต่เครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อ และเกลือแร่สำหรับผู้ที่มีอาการท้องเสีย ถูกออกแบบมาเพื่อวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกัน

หากกำลังสงสัยว่า เมื่อท้องเสีย จะดื่มสปอนเซอร์ได้หรือไม่ บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจว่า เวลาเกิดอาการท้องเสีย ร่างกายสูญเสียอะไร ทำไม ORS (Oral Rehydration Salts) หรือผงเกลือแร่สำหรับผู้ที่มีอาการท้องเสีย และเครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อจึงใช้แทนกันไม่ได้ รวมถึงวิธีเลือกผลิตภัณฑ์ให้เหมาะกับอาการ เพื่อดูแลร่างกายได้อย่างถูกต้อง

ทำไมอาการท้องเสีย ถึงทำให้ร่างกายอ่อนเพลียกว่าที่คิด?

หลายคนอาจคิดว่าการถ่ายเหลวเป็นเพียงอาการที่เดี๋ยวก็หาย แต่ในความเป็นจริง สิ่งที่ร่างกายสูญเสียไม่ได้มีเพียงน้ำเท่านั้น

ทุกครั้งที่มีการถ่ายเหลว ร่างกายจะสูญเสียน้ำพร้อมแร่ธาตุสำคัญ เช่น โซเดียม โพแทสเซียม และคลอไรด์ ซึ่งมีบทบาทในการรักษาสมดุลของของเหลว รวมถึงการทำงานของระบบประสาทและกล้ามเนื้อ

เมื่อร่างกายสูญเสียน้ำและเกลือแร่มากกว่าที่ได้รับกลับเข้าไป อาจเกิดภาวะขาดน้ำ หรือ Dehydration ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้รู้สึก

• อ่อนเพลีย
• ไม่มีแรง
• ปากแห้ง
• กระหายน้ำมาก
• เวียนศีรษะ
• ปัสสาวะน้อยหรือมีสีเข้ม

องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า ภาวะขาดน้ำเป็นภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญที่สุดจากการถ่ายเหลว โดยเฉพาะในเด็กและผู้สูงอายุ จึงควรเริ่มชดเชยน้ำและแร่ธาตุให้เหมาะสมตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

นั่นจึงเป็นเหตุผลที่หลายคนรีบมองหาเครื่องดื่มเกลือแร่เมื่อมีอาการท้องเสีย แต่ก่อนจะเลือกดื่ม สิ่งสำคัญคือการเข้าใจว่าเกลือแร่มีมากกว่าหนึ่งประเภท และไม่ได้ใช้แทนกันได้ทุกกรณี

เกลือแร่เหมือนกัน แต่ ORS และเครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อ ต่างกันอย่างไร?

เมื่อเห็นคำว่า ‘เกลือแร่’ หลายคนอาจเข้าใจว่าเป็นผลิตภัณฑ์ประเภทเดียวกันทั้งหมด แต่จริงๆ แล้ว ORS และเครื่องดื่มสำหรับผู้เสียเหงื่อ ถูกออกแบบมาเพื่อชดเชยการสูญเสียน้ำคนละรูปแบบ

แม้ทั้งสองผลิตภัณฑ์จะมีคำว่า ‘เกลือแร่’ เหมือนกัน แต่หน้าที่และวัตถุประสงค์ในการใช้งานแตกต่างกันอย่างชัดเจน การเลือกให้เหมาะกับสาเหตุของการสูญเสียน้ำ จึงเป็นสิ่งสำคัญในการดูแลร่างกายอย่างถูกวิธี

สรุปสั้นๆ

• ORS เหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการท้องเสีย
• ORT หรือเครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อ เช่น สปอนเซอร์ เหมาะสำหรับการสูญเสียน้ำจากการออกกำลังกายหรือการเสียเหงื่อ ไม่สามารถใช้ทดแทน ORS ได้

ท้องเสียกินสปอนเซอร์ได้ไหม? คำตอบที่หลายคนอาจเข้าใจผิด

หากค้นหาบนอินเทอร์เน็ต จะพบว่ามีหลายคนตั้งคำถามและเสิร์ชว่า ‘ท้องเสีย กิน สปอนเซอร์ ได้ไหม’ เพราะเมื่อรู้สึกอ่อนเพลียจากการถ่ายเหลว หลายคนมักนึกถึงเครื่องดื่มเกลือแร่เป็นตัวเลือกแรก

คำตอบคือ ไม่แนะนำให้ใช้เครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อแทน ORS

เหตุผลไม่ได้เป็นเพราะเครื่องดื่มเกลือแร่ไม่ดี แต่เป็นเพราะเครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อถูกออกแบบมาเพื่อชดเชยน้ำและแร่ธาตุที่สูญเสียจากเหงื่อ ไม่ใช่จากอาการถ่ายเหลว

ในขณะที่ ORS หรือผงเกลือแร่สำหรับผู้ที่มีอาการท้องเสีย ถูกออกแบบให้มีสัดส่วนของกลูโคสและเกลือแร่ตามคำแนะนำขององค์การอนามัยโลก (WHO) เพื่อช่วยให้ลำไส้ดูดซึมน้ำและโซเดียมกลับเข้าสู่ร่างกายได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ดังนั้น หากกำลังสงสัยว่า สปอนเซอร์แก้ท้องเสียได้หรือไม่ คำตอบคือ เครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้รักษาหรือทดแทน ORS ในผู้ที่มีอาการถ่ายเหลว

เพราะอะไร ORS กับเครื่องดื่มสำหรับผู้เสียเหงื่อจึงใช้แทนกันไม่ได้?

แม้เครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อและ ORS จะช่วยชดเชยน้ำและเกลือแร่เหมือนกัน แต่ทั้งสองผลิตภัณฑ์ถูกออกแบบมาให้ตอบโจทย์การสูญเสียน้ำคนละรูปแบบ

เมื่อออกกำลังกายหรือเล่นกีฬา ร่างกายจะสูญเสียน้ำและแร่ธาตุผ่าน ‘เหงื่อ’ เป็นหลัก เครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อจึงถูกพัฒนามาเพื่อชดเชยการสูญเสียในลักษณะนี้ แต่ในผู้ที่มีอาการท้องเสีย ร่างกายสูญเสียน้ำและแร่ธาตุผ่านการถ่ายเหลว ซึ่งมีลักษณะแตกต่างจากการเสียเหงื่อ จึงจำเป็นต้องใช้ ORS ที่มีสัดส่วนของน้ำตาลและเกลือแร่เหมาะสมต่อการดูดซึมของลำไส้

ข้อมูลจากโรงพยาบาลศิริราชและโรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ ระบุในทิศทางเดียวกันว่า ผู้ที่มีอาการถ่ายเหลวควรเลือก ORS เพื่อชดเชยน้ำและเกลือแร่ตามคำแนะนำ ไม่ควรใช้เครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อทดแทน

ดังนั้น หากพบคำถามอย่าง ‘ท้องเสีย สปอนเซอร์ ดื่มได้ไหม’ สิ่งสำคัญคือการพิจารณาสาเหตุของการสูญเสียน้ำก่อนเลือกผลิตภัณฑ์ เพราะแม้จะเรียกว่าเกลือแร่เหมือนกัน แต่ไม่ได้มีหน้าที่เหมือนกัน

ท้องเสียแล้วควรดูแลตัวเองอย่างไร ให้ร่างกายฟื้นตัวเร็วขึ้น

เมื่อเกิดอาการท้องเสีย สิ่งสำคัญที่สุดไม่ใช่แค่การหยุดอาการถ่ายเหลว แต่คือการป้องกันภาวะขาดน้ำและเกลือแร่ เพราะหากร่างกายสูญเสียน้ำมากเกินไป อาจทำให้รู้สึกอ่อนเพลีย เวียนศีรษะ หรือในบางรายอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้

หากมีอาการถ่ายเหลว สามารถดูแลตัวเองเบื้องต้นได้ ดังนี้

• จิบ ORS ตามคำแนะนำบนซอง เพื่อชดเชยน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียไป
• ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ ระหว่างวัน เพื่อช่วยป้องกันภาวะขาดน้ำ
• รับประทานอาหารอ่อน ย่อยง่าย เช่น ข้าวต้ม โจ๊ก หรือกล้วย
• หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด อาหารมัน และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะอาจกระตุ้นให้ลำไส้ทำงานหนักขึ้น
• หากมีอาการอาเจียนร่วมด้วย ควรค่อยๆ จิบน้ำหรือ ORS ทีละน้อย แต่บ่อยครั้ง

หากมีอาการต่อไปนี้ ควรรีบพบแพทย์ทันที

• ถ่ายเหลวติดต่อกันหลายครั้งจนดื่มน้ำไม่ได้
• มีไข้สูง
• อุจจาระมีเลือดปน
• ซึม อ่อนแรงมาก
• ปัสสาวะน้อยผิดปกติ
• อาการไม่ดีขึ้นภายใน 2-3 วัน

แล้วเครื่องดื่มเกลือแร่ สปอนเซอร์ เหมาะกับการดื่มตอนไหน?

หลายคนอาจสงสัยว่า เมื่อเครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อไม่ใช่ผลิตภัณฑ์สำหรับอาการท้องเสีย แล้วควรดื่มในสถานการณ์ไหน

คำตอบคือ เครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อเหมาะสำหรับช่วงเวลาที่ร่างกายสูญเสียน้ำและแร่ธาตุผ่านเหงื่อ เช่น

• หลังออกกำลังกาย
• หลังเล่นกีฬา
• ทำกิจกรรมกลางแจ้งเป็นเวลานาน
• เดินทางในวันที่อากาศร้อน
• ทำงานที่ต้องอยู่กลางแดดหรือเสียเหงื่อมาก

ปัจจุบัน สปอนเซอร์มีเครื่องดื่มเกลือแร่หลายสูตรให้เลือก ทั้งสูตรปกติ สูตรน้ำตาลน้อย และสูตรไม่มีน้ำตาล เพื่อให้ผู้บริโภคเลือกได้ตามไลฟ์สไตล์ ความชอบ และกิจกรรมในแต่ละวัน การเลือกเครื่องดื่มเกลือแร่ให้เหมาะกับสถานการณ์ จะช่วยให้ร่างกายได้รับการชดเชยน้ำและแร่ธาตุได้ตรงกับความต้องการมากยิ่งขึ้น

หากกำลังค้นหาว่า ‘ท้องเสีย กิน สปอนเซอร์ ได้ไหม’ หรือ ‘สปอนเซอร์ แก้ท้องเสีย’ คำตอบคือ ไม่ควรใช้เครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อแทน ORS เพราะทั้งสองผลิตภัณฑ์ถูกออกแบบมาเพื่อชดเชยการสูญเสียน้ำคนละรูปแบบ เมื่อมีอาการท้องเสีย ควรเลือก ORS หรือผงเกลือแร่สำหรับผู้ที่มีอาการถ่ายเหลวตามคำแนะนำทางการแพทย์ ส่วนเครื่องดื่มเกลือแร่ สปอนเซอร์เหมาะสำหรับการชดเชยน้ำและแร่ธาตุที่สูญเสียจากการออกกำลังกาย เล่นกีฬา หรือทำกิจกรรมกลางแจ้ง ตามวัตถุประสงค์ของผลิตภัณฑ์

Reference:

Diarrhoeal disease https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diarrhoeal-disease

Oral Rehydration Solutions for the Treatment of Acute Watery Diarrhea https://www.aafp.org/afp/2017/1201/p700

เลือกดื่มเกลือแร่ให้เป็น ชดเชยน้ำให้ถูกวิธี https://www.bumrungrad.com/th/health-blog/august-2019/oral-rehydration-salt

เลือกเกลือแร่ที่ใช่ ในวันที่ท้องเสีย https://www.si.mahidol.ac.th/th/division/faci.envi/knowledge_detail

ผงน้ำเกลือแร่ https://ndi.fda.moph.go.th/uploads/core/b12556501b1db6e38056d3d94fa2f724.pdf